Πρόγραμμα BIC (Bullying in institutional care – Εκφοβισμός στις Δομές Ιδρυμάτων)
Πρόγραμμα συγχρηματοδοτούμενο από την Ευρωπαϊκή Ένωση
(DG Justice – REC Program 2016-2018)

 

Τον Φεβρουάριο 2018 ολοκληρώθηκε με επιτυχία το ευρωπαϊκό πρόγραμμα BIC (Εκφοβισμός στις Δομές Ιδρυμάτων) στο οποίο συμμετείχε η ΕΑΔΑΠ. Στο πρόγραμμα αυτό με leader το AiBi στην Ιταλία (Associazione Amici dei Bambini) συμμετείχαν επίσης το Πανεπιστήμιο Babes-Bolyai και το ίδρυμα GDSACP Dist 1 Bucharest (Ρουμανία), το New Bulgarian University και το ίδρυμα Nadia (Βουλγαρία), το Ecole Samuel (Γαλλία), το Katholische Hochschule NRW (Γερμανία) καθώς και το Turku University (Φιλανδία).

Η ΕΑΔΑΠ, όσο αφορούσε τη συμμετοχή της Ελλάδας, πρότεινε να συμπεριληφθούν στο πρόγραμμα, πειραματικά, και οι Δομές Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Προσφύγων (shelters) θεωρώντας ότι ίσως το φαινόμενο του bulling θα έπρεπε να μελετηθεί και σε αυτούς τους χώρους.

Ομάδες επαγγελματιών, παιδιών και εφήβων από τα ιδρύματα ΧΑΤΖΗΚΩΣΤΑ, Αγ. ΒΑΡΑΒΑΡΑ και τις Δομές Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Προσφύγων της ΜΚΟ ΠΡΑΚΣΙΣ χρησιμοποίησαν τα εργαλεία του προγράμματος και συμμετείχαν στην αξιολόγηση και την διάδοσή του.

Το πρόγραμμα «Ο εκφοβισμός στις Δομές Ιδρυμάτων (Bullying in Institutional Care – BIC)» στοχεύει στην πρόληψη και αντιμετώπιση του εκφοβισμού μεταξύ παιδιών και εφήβων ηλικίας 6-18 που ζουν σε Κλειστές Δομές Ιδρυμάτων. Το πρόγραμμα έχει εμπνευστεί από προγράμματα καλών πρακτικών που για την αντιμετώπιση του εκφοβισμού στα σχολεία όπως το KiVaστην Φιλανδία και το Notrap! Στην Ιταλία (Kärnä etal., 2011; Palladino, Nocentini & Menesini, 2015).

Στόχοι του προγράμματος BIC:

  • Η αύξηση της γνώσης και η κατανόηση του φαινομένου εκφοβισμού μεταξύ επαγγελματιών και παιδιών.
  • Η αύξηση επαγγελματικής αποτελεσματικότητας στη διαχείριση καταστάσεων εκφοβισμού.
  • Η αύξηση διαπροσωπικών δεξιοτήτων (π.χ., κοινωνικές και συναισθηματικές ειδικότερα) μεταξύ όλων των παιδιών.
  • Η ενίσχυση στρατηγικών επίλυσης προβλημάτων και προσαρμοστικές ικανότητες αντιμετώπισης μεταξύ όλων των παιδιών.
  • Η αύξηση της αποτελεσματικότητας των παρατηρητών και του συναισθηματικού ενδιαφέροντος για το θύμα
  • Η μείωση του εκφοβισμού και των ηλεκτρονικών μορφών του μεταξύ των παιδιών

Υλικό Προγράμματος

Η διάρκεια του προγράμματος δεν περιορίζεται σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Αντιθέτως, θα πρέπει να αποτελεί μέρος της όλης πολιτικής «αντι-εκφοβισμού» της Δομής και μπορεί να αποτελεί ένα αναπόσπαστο κομμάτι του εκπαιδευτικού σχεδιασμού των Κλειστών Δομών Φιλοξενίας.

Στην «εργαλειοθήκη» που προτείνει το πρόγραμμα θα βρείτε ένα εγχειρίδιο με οδηγίες για την εφαρμογή του προγράμματος και ένα εργαλείο για κάθε κατηγορία εμπλεκόμενων ατόμων (επαγγελματίες, παιδιά 6 έως 11 ετών, έφηβοι 12 έως 18 ετών). Θα βρείτε επίσης και τα εργαλεία αξιολόγησης που χρησιμοποιήθηκαν.

Πριν την εφαρμογή του προγράμματος, θα πρέπει να διαβάσετε προσεκτικά το ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ για ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΕΣ, (εργαλείο για επαγγελματίες) ένα εύκολο εργαλείο αυτο-εκπαίδευσης.

Το ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ για ΠΑΙΔΙΑ (εργαλείο για παιδιά 6 έως 11 ετών) καθώς και το ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ για ΕΦΗΒΟΥΣ (εργαλείο για έφηβους 12 έως 18 ετών) είναι ατομικά τετράδια που περιέχουν ασκήσεις σε μορφή ασκήσεων που στόχο έχουν την ευαισθητοποίηση και εξοικείωση των παιδιών και των εφήβων σε θέματα που αφορούν στον εκφοβισμό.

Εργαλεία αξιολόγησης

Η αξιολόγηση ενός προγράμματος έχει μεγάλη σημασία τόσο για τον προσδιορισμό της αποτελεσματικότητάς του όσο και για τον καθορισμό τρόπων βελτίωσής του. Για την αξιολόγηση του συγκεκριμένου προγράμματος επιλέχτηκε η «πριν και μετά» προσέγγιση η οποία αποτελείται από μετρήσεις πριν και μετά από τα προτεινόμενα εργαστήρια και άλλες δράσεις. Ο στόχος είναι να καταγραφεί κάθε «γνώση» που σχετίζεται με το πρόγραμμα.

Δίνοντας ένα ερωτηματολόγιο «πριν και μετά» σε όσους συμμετείχαν στην εκπαίδευση, η ανάλυση μπορεί να καθορίσει την αποτελεσματικότητα του προγράμματος. Τα ερωτηματολόγια που χρησιμοποιήθηκαν στο πρόγραμμα σχεδιάστηκαν χωριστά για τα παιδιά (Υλικό αξιολόγησης για ΠΑΙΔΙΑ), για τους έφηβους (Υλικό αξιολόγησης για ΕΦΗΒΟΥΣ) και για τους επαγγελματίες που συμμετείχαν στην επιμόρφωση και τα εργαστήρια (Υλικό αξιολόγησης για ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ).

 

Υλικό Διάχυσης

Για την πρόληψη του εκφοβισμού μεταξύ παιδιών και εφήβων που ζουν σε κλειστές Δομές Ιδρυμάτων, σχεδιάστηκε ένα σύνολο εργαλείων επικοινωνίας με στόχο την αύξηση της ευαισθητοποίησης και την προώθηση της προληπτικής συμπεριφοράς στα παιδιά που συμμετείχαν στις δραστηριότητες του προγράμματος BIC.Μέσα από μια τεχνική ανάμειξης θεατρικών στοιχείων, παραγωγή βίντεο, σχεδίου, φωτογραφιών και αφήγησης, ένας ειδικός έδωσε την ευκαιρία στα παιδιά και τους έφηβους να εκφράσουν τις απόψεις τους. Εδώ μπορείτε να δείτε το υλικό VIDEO που παράχθηκε.